Esenlikler dilerim değerli r/transitTurkey halkı. Bugün sizlerle farklı bir konuyu tartışmak istedim. M4 metro hattında iptal edilen Altayçeşme/Büyükyalı istasyonu. Burada daha çok Altayçeşme diyeceğim tabii. Peki bu istasyon neden yapılmadı? Gelin tartışalım.
Altayçeşme'nin jeopolitik konumu
Altayçeşme Köprüsü, görsel 2de görebileceğiniz üzere çok önemli bir jeopolitik konuma sahip. Hele ki M4'ün Anadolu'ya açılacak olan ilk metro hattı olduğunu varsayarsak bu daha da önemli yapıyor. Bu aynı zamanda Kadıköy'e daha hızlı ulaşım da demek. Haritadan rahatça ulaşım sağlanabilecek yerlere bakın. İçerenköy Ataşehir'de çok önemli bir mahalle, Fındıklı Maltepe'nin en kalabalık mahallesi ve en kalabalık otobüs hatlarından biri olan 19F'ye ev sahipliği yapıyor. Sancaktepe'den 131x, 132x kodlu hatlarla Kartal Metro'ya aktarma için gelenlerin sayısı da zaten bi hayli fazla. Siteler bölgesi neredeyse 100.000 kişinin yaşadığı önemli bir yer. Süreyyapaşa Hastanesi de Anadolu yakasının çeşitli bölgelerinden hasta çekiyor. Maltepe Sahil de Kadir Topbaş'ın büyük projesi ve aynı zamanda Anadolu yakasının en büyük parklarından. Kısaca çok önemli bir nokta. Eğer İETT o bölgeden otobüs hatları geçirseydi ve istasyon da var olsaydı, İETT çok kara geçerdi.
Haa şunu eklemek de lazım. Sancaktepe-Siteler arasındaki yol İmamoğlu döneminde açıldı, yani o zaman için çok çok erken. Ama en azından günümüzde açılabilecek İETT hatlarıyla 131x, 132x kodlu hatların yoğunluğu azaltılabilirdi. Bu imkan hala var, eğer Maltepe istasyonu iyi değerlendirilirse. Ama İETT bunu akıl edecek vizyonda değil muhtemelen.
Güle güle Altayçeşme, Merhaba Huzurevi! Neden karar değişti?
Hat planı tıpkı görsel 4'teki gibiydi. Ancak M4 inşaata başladıktan sonra Altayçeşme iptal oldu. Yerine ise Huzurevi geldi. Peki İBB, neden böylesine önemli bir konumda olan Altayçeşme'yi iptal etme kararı aldı?
Huzurevi için harita hazırlayamadım ama bence görsel 2'yi kullanarak az çok anlayabiliriz. İstasyonun güneyindeki Feyzullah ve İnönü caddeleri, minibüs hatlarının sıkça kullandığı caddeler. Zümrütevler, Gülsuyu ve Esenkent minibüsleri buradan geçmekte. Bu caddelerden Maltepe Meydan'a, Marmaray'a (o zamanlar Haydarpaşa banliyösü) ve sahile ulaşım sağlanabilmekteydi. Kuzey kısmında ise Gülsuyu, Gülensu, Zümrütevler ve Siteler bulunmakta.
Şimdi de o dönemki ulaşım planlarına bakalım. (E5'ten giden hatları saymayacağım çünkü zaten her türlü metro ile paralel gidiyorlar.)
Altayçeşme'den geçen herhangi bir İETT/minibüs hattı yoktu o dönem. Sadece Narlıdere Caddesi üzerinden gelen 19B ve 19Z hatları var. Onlar da zaten Kadıköy'e gidiyorlar, yani yol üstünde her yerde aktarma yapılma imkanı var.
Huzurevi'ne bakalım. 19Z dönüşte Huzurevi'nden geçiyor. Ha bir de minibüsler.
Eveeeet, asıl noktaya geldik. Eski M4 planına görsel 4'ten bakın. Bir de google haritalardan şimdiki minibüslerin geçtiği yerlere bakın (Görsel hazırlayamadığım için özür dilerim). Bu bölgeden Zümrütevler, Gülsuyu ve Esenkent minibüsleri geçiyor ve bunların Huzurevi'nden başka geçtikleri bir istasyon yok. Tek istisna sarı şapkalı Esenkent minibüsleri. Onun haricinde hiçbir minibüs hattı metroya aktarma imkanına sahip değil. Bu minibüs hatları da sadece Huzurevi-Maltepe Sahil arasında ortak güzergahı kullanıyorlar.
Bu metro hattının bu şekilde açılması durumunda minibüsler kar edemeyeceklerdi. Çünkü bu minibüsler insanları E5'e taşıyorlardı. Ancak şimdi onun yerini metro alacaktı. İnsanlar da İETT otobüsleriyle metroya gideceklerdi. Minibüslerin kar elde edememesi; onların ya başka güzergaha yönelmesine sebep olacak, ya da işsiz kalmalarına.
Ancak maalesef şuanki durumdan da anlaşılacağı üzere İBB, minibüs mafyasını da dinliyor ve Altayçeşme istasyonunu iptal ediyor. Yerine ise Huzurevi geliyor.
İki istasyon aynı anda var olamaz mıydı?
Olabilirdi ama olamadı işte. Bence sebebi maliyet. Zaten o dönem Metro İstanbul da sıkıntılıydı maddi konuda. Hatta bu yüzden Avrupa'ya metro yerine metrobüs yapılması tercih edilmişti. Hatta M3'ün ilk etabını bile aslında İETT yapmıştı. Evet, şaşırtıcı ve saçma gelecek ama gerçekten öyle. Yani maliyet gerçekten de çok büyük bir engel olmuş.
Yapılan karar doğru muydu?
Tartışmalı olmakla birlikle bence değildir. Altayçeşme'nin konumunun önemini hepiniz gördünüz. Bu istasyon olsa İstanbul vatandaşları gerçekten çok rahat edeceklerdi. Ama minibüsleri dinlediler, halkı değil. Halk yine ezildi.
Minibüsler, İstanbul için hep bir problem olmuştur. Ayakta yolcu taşırlar, daha çok yolcu parası için önce yavaş giderler; sonra hızlanırlar, trafik kurallarına uymazlar, telefonla konuşurlar, agresifdirler, küfürler ederler... Minibüsler halka değil, kendilerine çalışırlar.
O dönemki belediye; halkı dinlemeliydi, minibüs mafyasına yol vermemeliydi. Şimdi onlar zengin olurken biz daha kalabalık otobüslerde, mahalle içi trafiklerde eziliyoruz.
Peki sizin düşünceleriniz neler? Sizce alınan karar doğru mu? Bu fikre katılıyor musunuz? Gelin yorumlarda buluşalım.
(Sonu neden reelslerdeki gibi bitti bilmiyorum XD)